E.T. the Extra-Terrestrial kartuşu efsanesi — çöle gömülen oyun hikayesi
[İlk yayın: 26 Eylül 2026]
30 yıl boyunca kanıtlanamayan bir şehir efsanesi sanılan bu hikaye, 2014'te kazma kürekle gerçeğe dönüştü: Atari, gerçekten de binlerce E.T. kartuşunu New Mexico'daki bir çöp sahasına gömmüştü. Ama efsanenin her detayı doğru değil — bazı rakamlar abartılmış, bazı sonuçlar yanlış bağlanmış.
Oyun neden bu kadar kötüydü?
Atari, 1982'de Spielberg'ün "E.T." filminin hakkını satın aldı ve oyunu Noel sezonuna yetiştirmek istedi. Efsanevi (ve kötü şöhretli) tasarımcı Howard Scott Warshaw'a verilen süre yalnızca beş buçuk hafta. Bu kadar kısa sürede, dönemin en çok satan filmi için hazırlanan bir oyunun kaliteli çıkması neredeyse imkansızdı — sonuç, tarihin en kötü video oyunlarından biri olarak anılan bir ürün oldu.
Gömme hikayesi — abartısız hali
Eski bir Atari yöneticisi olan James Heller'ın 2014'te anlattığına göre, kendisine El Paso, Teksas'taki bir depoda biriken 728.000 kartuşu ucuza elden çıkarma görevi verilmiş. Bunların hepsinin E.T. olduğu da net değil — efsanede "milyonlarca E.T. kartuşu" gömüldüğü söylense de, gerçek rakam bu kadar net ve büyük değil, üstelik gömülenler arasında Centipede, Space Invaders, Asteroids gibi başka Atari oyunları da çıktı.
2014 kazısı ne buldu?
Xbox Entertainment Studios'un çektiği bir belgesel için, 26 Nisan 2014'te New Mexico'nun Alamogordo şehrindeki çöp sahası kazıldı. Ekip, gerçekten de E.T. kartuşları, joystick'ler, kutular ve kullanım kılavuzlarına ulaştı — 30 yıllık efsane, bu kazıyla resmen doğrulanmış oldu.
Yaygın bir yanlış: "E.T. tek başına Atari'yi batırdı"
Bu hikaye sık sık "1983 video oyun çöküşünü tek başına E.T. yarattı" şeklinde anlatılıyor — bu abartılı bir basitleştirme. Gerçekte 1983 çöküşü, piyasaya aşırı sayıda düşük kaliteli oyunun sürülmesi, konsol pazarının doyması ve ev bilgisayarlarının rekabeti gibi birçok etkenin bir araya gelmesiyle oluştu. E.T., bu çöküşün sembolü haline geldi çünkü hem büyük bütçeliydi hem kalitesizdi hem de gömülme hikayesi akılda kalıcıydı — ama tek başına sebep değildi.
Sonuç
Bu hikaye, video oyun tarihinin en çok anlatılan efsanelerinden biri — ve nadir görülen bir şekilde, kazılıp gerçekliği kanıtlanmış bir efsane. Ama detaylara dikkat etmek gerekiyor: gömülen kartuş sayısı efsanede abartılmış, ve E.T.'nin çöküşteki rolü tek başına değil, daha büyük bir tablonun bir parçası olarak görülmeli.
Kaynaklar: Xbox Wire — resmi kazı açıklaması · Associated Press — James Heller'ın açıklaması · GeekWire — kazı sonuçları
[İlk yayın: 26 Eylül 2026]
30 yıl boyunca kanıtlanamayan bir şehir efsanesi sanılan bu hikaye, 2014'te kazma kürekle gerçeğe dönüştü: Atari, gerçekten de binlerce E.T. kartuşunu New Mexico'daki bir çöp sahasına gömmüştü. Ama efsanenin her detayı doğru değil — bazı rakamlar abartılmış, bazı sonuçlar yanlış bağlanmış.
Oyun neden bu kadar kötüydü?
Atari, 1982'de Spielberg'ün "E.T." filminin hakkını satın aldı ve oyunu Noel sezonuna yetiştirmek istedi. Efsanevi (ve kötü şöhretli) tasarımcı Howard Scott Warshaw'a verilen süre yalnızca beş buçuk hafta. Bu kadar kısa sürede, dönemin en çok satan filmi için hazırlanan bir oyunun kaliteli çıkması neredeyse imkansızdı — sonuç, tarihin en kötü video oyunlarından biri olarak anılan bir ürün oldu.
Gömme hikayesi — abartısız hali
Eski bir Atari yöneticisi olan James Heller'ın 2014'te anlattığına göre, kendisine El Paso, Teksas'taki bir depoda biriken 728.000 kartuşu ucuza elden çıkarma görevi verilmiş. Bunların hepsinin E.T. olduğu da net değil — efsanede "milyonlarca E.T. kartuşu" gömüldüğü söylense de, gerçek rakam bu kadar net ve büyük değil, üstelik gömülenler arasında Centipede, Space Invaders, Asteroids gibi başka Atari oyunları da çıktı.
2014 kazısı ne buldu?
Xbox Entertainment Studios'un çektiği bir belgesel için, 26 Nisan 2014'te New Mexico'nun Alamogordo şehrindeki çöp sahası kazıldı. Ekip, gerçekten de E.T. kartuşları, joystick'ler, kutular ve kullanım kılavuzlarına ulaştı — 30 yıllık efsane, bu kazıyla resmen doğrulanmış oldu.
Yaygın bir yanlış: "E.T. tek başına Atari'yi batırdı"
Bu hikaye sık sık "1983 video oyun çöküşünü tek başına E.T. yarattı" şeklinde anlatılıyor — bu abartılı bir basitleştirme. Gerçekte 1983 çöküşü, piyasaya aşırı sayıda düşük kaliteli oyunun sürülmesi, konsol pazarının doyması ve ev bilgisayarlarının rekabeti gibi birçok etkenin bir araya gelmesiyle oluştu. E.T., bu çöküşün sembolü haline geldi çünkü hem büyük bütçeliydi hem kalitesizdi hem de gömülme hikayesi akılda kalıcıydı — ama tek başına sebep değildi.
Sonuç
Bu hikaye, video oyun tarihinin en çok anlatılan efsanelerinden biri — ve nadir görülen bir şekilde, kazılıp gerçekliği kanıtlanmış bir efsane. Ama detaylara dikkat etmek gerekiyor: gömülen kartuş sayısı efsanede abartılmış, ve E.T.'nin çöküşteki rolü tek başına değil, daha büyük bir tablonun bir parçası olarak görülmeli.
Kaynaklar: Xbox Wire — resmi kazı açıklaması · Associated Press — James Heller'ın açıklaması · GeekWire — kazı sonuçları
