[Güncelleme: 22 Ekim 2026]
Emülatör (bir konsolu bilgisayarda ya da telefonda taklit eden program) çoğu ülkede yasal. Hukuki sorun ROM dosyalarında başlıyor: ROM, bir oyun kartuşunun ya da diskinin içeriğinin dosya hâline getirilmiş kopyası ve sahibi olmadığınız bir oyunun ROM'unu indirmek telif hakkı ihlali sayılıyor. Kendi kartuşunuzdan çıkardığınız kopya ise tartışmalı bir alan. Bu yazıda hangi noktanın nerede yasal, nerede riskli olduğunu ayırıyoruz.
Emülatör neden yasal?
Dayanak, ABD'de Sony ile Connectix arasındaki dava. Connectix, PlayStation oyunlarını Mac ve Windows'ta çalıştıran Virtual Game Station adlı bir emülatör yapmıştı ve geliştirme sırasında Sony'nin BIOS'unu (konsolun içindeki temel yazılım) kopyalayıp inceledi. Sony dava açtı. ABD 9. Daire Temyiz Mahkemesi (Ninth Circuit) 2000'de bu geçici kopyaların adil kullanım sayıldığına hükmetti. Adil kullanım, telifli bir eserin belirli koşullarda izinsiz kullanılabilmesi demek. Mahkemeye göre nihai ürün Sony'nin kodunu içermiyordu (LegalClarity).
Sony'nin Bleem davası da bazı kaynaklarda emülatörlerin yasallığına örnek gösteriliyor. Argo Law'a göre bu dava emülatörün yasallığını ele almadı, Bleem'in karşılaştırmalı tanıtımda PlayStation ekran görüntüleri kullanmasını ele aldı ve bu kullanım adil kullanım sayıldı.
Yuzu davası ne değiştirdi?
Nintendo, Mart 2024'te Switch emülatörü Yuzu'nun geliştiricisi Tropic Haze'e dava açtı ve taraflar Mayıs 2024'te anlaştı. Tropic Haze 2,4 milyon dolar ödedi, geliştirmeyi bıraktı ve yuzu-emu.org alan adını Nintendo'ya verdi. Nintendo'nun dayanağı emülasyonun kendisi değildi: Yuzu'nun Switch'in şifrelemesini aştığını ve böylece DMCA'nın (ABD'nin dijital telif yasası) şifreleme aşmayı yasaklayan hükümlerini ihlal ettiğini öne sürdü (LegalClarity). EmuDesk, Yuzu'nun geliştirici sürümlerinde şifre anahtarı dağıttığını da ekliyor. Dolphin, PCSX2, DuckStation ve PPSSPP gibi emülatörler aynı yolu izlemediği için faaliyetini sürdürüyor.
Dava karar çıkmadan bittiği için emsal oluşturmadı (Two Average Gamers). Ryujinx kısa süre sonra kapandı; 2026'da Nintendo, GitHub'daki açık kaynaklı kopyalar için de kaldırma talebi gönderdi (WhySoGeek).
ROM'lar: sorun burada
İnternetten ROM indirmenin telif hakkı ihlali olduğunda kaynaklar birleşiyor. Oyunun orijinaline sahip olmak bunu değiştirmiyor, çünkü indirdiğiniz dosya başkasının çoğalttığı bir kopya (Two Average Gamers, Retromo). Yayıncıların peşine düştüğü taraf da çoğunlukla site işletmecileri: Nintendo, 2018'de LoveROMs ve LoveRETRO'nun işletmecilerine karşı 12,2 milyon dolarlık hüküm kazandı (LegalClarity).
Kendi kartuşunuzdan ROM çıkarmak (özel donanımla içeriği dosyaya aktarmak) konusunda kaynaklar ayrışıyor. Bound By Flame kişisel yedeği genel olarak yasal sayıyor. Two Average Gamers, ABD telif yasasının 117. maddesinin elinizdeki kopyanın arşiv yedeğini kapsadığını, mahkemelerin bunu dar yorumladığını yazıyor. Argo Law ve EmuDesk ise bu istisnanın mahkemede sınanmadığını belirtiyor.
Türkiye'de durum
Bilgisayar programları, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda (FSEK) eser sayılıyor (Göksu Safi Işık Avukatlık Ortaklığı). Oyun yazılımı da bu kapsamda. FSEK m.71/1'e göre bir eseri hak sahibinin izni olmadan çoğaltmak, yaymak, satışa sunmak, kiralamak ya da depolamak 1 yıldan 5 yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektiriyor (Ulus Hukuk).
FSEK m.38'de iki ayrı hüküm var. Genel hüküm, kâr amacı olmadan şahsen kullanmaya yönelik çoğaltmayı serbest bırakıyor. Bilgisayar programları için ayrıca, programı yasal yoldan edinen kişinin kullanım için gerekli olduğu sürece bir yedek kopya almasını sözleşmeyle engellenemez kılan bir hüküm var. Doktrinde (hukuk yazınında) genel hükmün bilgisayar programlarına uygulanıp uygulanmadığı tartışmalı. Bizim okuyuşumuza göre yedek kopya hükmü, programı yasal yoldan edinen kişi için ve kullanım için gerekli ölçüde yazılmış; başkasının çoğalttığı bir dosyayı internetten indirmek bu tanıma uymuyor. ROM indirmeyle ilgili bir Yargıtay kararına arama sonuçlarında rastlamadık, bu yüzden bunu doğrulayan ya da çürüten bir örnek sunamıyoruz.
Binlerce oyun yüklü satılan jenerik cihazlarda lisans durumu çoğu ilanda belirtilmiyor; sahte ve taklit ilanlar yazımızda örnekleriyle anlattık.
Yasal yoldan oynamak
Retro Gaming Nerd yasal seçenekler arasında Nintendo Switch Online, PlayStation Store ve GOG'u sayıyor. Atari tarafında Atari 50 derlemesi 140'tan fazla oyun içeriyor.
Bu yazı hukuki danışmanlık yerine geçmez; somut bir durumunuz varsa bir avukata danışın.
Kaynaklar: LegalClarity · Argo Law · Two Average Gamers · EmuDesk · WhySoGeek · Bound By Flame · Retromo · Retro Gaming Nerd · FSEK metni (MSG) · FSEK m.38 (Türk Hukuk Sitesi) · Ulus Hukuk — FSEK m.71 · Göksu Safi Işık — şahsi kullanım tartışması
Emülatör (bir konsolu bilgisayarda ya da telefonda taklit eden program) çoğu ülkede yasal. Hukuki sorun ROM dosyalarında başlıyor: ROM, bir oyun kartuşunun ya da diskinin içeriğinin dosya hâline getirilmiş kopyası ve sahibi olmadığınız bir oyunun ROM'unu indirmek telif hakkı ihlali sayılıyor. Kendi kartuşunuzdan çıkardığınız kopya ise tartışmalı bir alan. Bu yazıda hangi noktanın nerede yasal, nerede riskli olduğunu ayırıyoruz.
Emülatör neden yasal?
Dayanak, ABD'de Sony ile Connectix arasındaki dava. Connectix, PlayStation oyunlarını Mac ve Windows'ta çalıştıran Virtual Game Station adlı bir emülatör yapmıştı ve geliştirme sırasında Sony'nin BIOS'unu (konsolun içindeki temel yazılım) kopyalayıp inceledi. Sony dava açtı. ABD 9. Daire Temyiz Mahkemesi (Ninth Circuit) 2000'de bu geçici kopyaların adil kullanım sayıldığına hükmetti. Adil kullanım, telifli bir eserin belirli koşullarda izinsiz kullanılabilmesi demek. Mahkemeye göre nihai ürün Sony'nin kodunu içermiyordu (LegalClarity).
Sony'nin Bleem davası da bazı kaynaklarda emülatörlerin yasallığına örnek gösteriliyor. Argo Law'a göre bu dava emülatörün yasallığını ele almadı, Bleem'in karşılaştırmalı tanıtımda PlayStation ekran görüntüleri kullanmasını ele aldı ve bu kullanım adil kullanım sayıldı.
Yuzu davası ne değiştirdi?
Nintendo, Mart 2024'te Switch emülatörü Yuzu'nun geliştiricisi Tropic Haze'e dava açtı ve taraflar Mayıs 2024'te anlaştı. Tropic Haze 2,4 milyon dolar ödedi, geliştirmeyi bıraktı ve yuzu-emu.org alan adını Nintendo'ya verdi. Nintendo'nun dayanağı emülasyonun kendisi değildi: Yuzu'nun Switch'in şifrelemesini aştığını ve böylece DMCA'nın (ABD'nin dijital telif yasası) şifreleme aşmayı yasaklayan hükümlerini ihlal ettiğini öne sürdü (LegalClarity). EmuDesk, Yuzu'nun geliştirici sürümlerinde şifre anahtarı dağıttığını da ekliyor. Dolphin, PCSX2, DuckStation ve PPSSPP gibi emülatörler aynı yolu izlemediği için faaliyetini sürdürüyor.
Dava karar çıkmadan bittiği için emsal oluşturmadı (Two Average Gamers). Ryujinx kısa süre sonra kapandı; 2026'da Nintendo, GitHub'daki açık kaynaklı kopyalar için de kaldırma talebi gönderdi (WhySoGeek).
ROM'lar: sorun burada
İnternetten ROM indirmenin telif hakkı ihlali olduğunda kaynaklar birleşiyor. Oyunun orijinaline sahip olmak bunu değiştirmiyor, çünkü indirdiğiniz dosya başkasının çoğalttığı bir kopya (Two Average Gamers, Retromo). Yayıncıların peşine düştüğü taraf da çoğunlukla site işletmecileri: Nintendo, 2018'de LoveROMs ve LoveRETRO'nun işletmecilerine karşı 12,2 milyon dolarlık hüküm kazandı (LegalClarity).
Kendi kartuşunuzdan ROM çıkarmak (özel donanımla içeriği dosyaya aktarmak) konusunda kaynaklar ayrışıyor. Bound By Flame kişisel yedeği genel olarak yasal sayıyor. Two Average Gamers, ABD telif yasasının 117. maddesinin elinizdeki kopyanın arşiv yedeğini kapsadığını, mahkemelerin bunu dar yorumladığını yazıyor. Argo Law ve EmuDesk ise bu istisnanın mahkemede sınanmadığını belirtiyor.
Türkiye'de durum
Bilgisayar programları, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda (FSEK) eser sayılıyor (Göksu Safi Işık Avukatlık Ortaklığı). Oyun yazılımı da bu kapsamda. FSEK m.71/1'e göre bir eseri hak sahibinin izni olmadan çoğaltmak, yaymak, satışa sunmak, kiralamak ya da depolamak 1 yıldan 5 yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektiriyor (Ulus Hukuk).
FSEK m.38'de iki ayrı hüküm var. Genel hüküm, kâr amacı olmadan şahsen kullanmaya yönelik çoğaltmayı serbest bırakıyor. Bilgisayar programları için ayrıca, programı yasal yoldan edinen kişinin kullanım için gerekli olduğu sürece bir yedek kopya almasını sözleşmeyle engellenemez kılan bir hüküm var. Doktrinde (hukuk yazınında) genel hükmün bilgisayar programlarına uygulanıp uygulanmadığı tartışmalı. Bizim okuyuşumuza göre yedek kopya hükmü, programı yasal yoldan edinen kişi için ve kullanım için gerekli ölçüde yazılmış; başkasının çoğalttığı bir dosyayı internetten indirmek bu tanıma uymuyor. ROM indirmeyle ilgili bir Yargıtay kararına arama sonuçlarında rastlamadık, bu yüzden bunu doğrulayan ya da çürüten bir örnek sunamıyoruz.
Binlerce oyun yüklü satılan jenerik cihazlarda lisans durumu çoğu ilanda belirtilmiyor; sahte ve taklit ilanlar yazımızda örnekleriyle anlattık.
Yasal yoldan oynamak
Retro Gaming Nerd yasal seçenekler arasında Nintendo Switch Online, PlayStation Store ve GOG'u sayıyor. Atari tarafında Atari 50 derlemesi 140'tan fazla oyun içeriyor.
Bu yazı hukuki danışmanlık yerine geçmez; somut bir durumunuz varsa bir avukata danışın.
Kaynaklar: LegalClarity · Argo Law · Two Average Gamers · EmuDesk · WhySoGeek · Bound By Flame · Retromo · Retro Gaming Nerd · FSEK metni (MSG) · FSEK m.38 (Türk Hukuk Sitesi) · Ulus Hukuk — FSEK m.71 · Göksu Safi Işık — şahsi kullanım tartışması