Özel Yazılım (Custom Firmware) Nedir? Muos, Knulli Ve Onionos Farkı

fsteknik

Kayıtlı Kullanıcı
Kayıtlı kullanıcı
[Güncelleme: 8 Ekim 2026]

Retro el konsolunuzu ilk açtığınızda karşınıza çıkan menü ve sistem, cihazın fabrika yazılımı (İngilizce adıyla firmware, yani cihazın içinde çalışan temel yazılım). Özel yazılım (custom firmware, kısaca CFW) ise bunun yerine kurabildiğiniz, topluluk tarafından geliştirilen ücretsiz bir alternatif: daha düzenli menüler, daha iyi performans ve düzenli güncellemeler getiriyor. Kurmak zorunda değilsiniz, fabrika yazılımı da oyunları çalıştırıyor; ama bazı kaynaklar bunu retro el konsolunda yapabileceğiniz en büyük tek iyileştirme olarak tanımlıyor. Bu yazıda ne işe yaradığını, hangi cihaza hangisinin uyduğunu ve üç popüler seçeneğin (muOS, Knulli, OnionOS) farkını anlatıyoruz.

Özel yazılım tam olarak neyi değiştiriyor?

Miyoo Mini Plus ve Anbernic'in RG35XX gibi ucuz modelleri Linux tabanlı (açık kaynaklı bir işletim sistemi) bir sistemle çalışıyor ve fabrikadan gelen yazılım oldukça sınırlı bir arayüz sunuyor. Oyunları asıl çalıştıran parçalar emülatörler, yani eski bir konsolu taklit eden programlar. Özel yazılım bu emülatörlerin çevresindeki sistemi ve menüyü (arayüzü) baştan kuruyor; aynı cihazda daha sade bir kullanım, daha iyi performans ve güncelleme desteği elde ediyorsunuz. Yazılımların kendisi ücretsiz; muOS ve Knulli geliştiricilerine isteğe bağlı destek verilebiliyor.

Temel kural: yazılımı cihazın işlemcisine göre seçin

Her özel yazılım her cihazda çalışmıyor. Seçimi zevkiniz değil, cihazın içindeki işlemci çipi belirliyor. Bu yüzden önce cihazınızın tam modelini doğrulayın, sonra ona uygun yazılıma bakın. İndirme sayfalarında da her cihaz için ayrı dosya var; örneğin muOS'ta RG40XX V ve RG35XX Plus için farklı sürümler indiriliyor.

  • Anbernic RG35XX serisi, RG40XX ve RG28XX (hepsi Allwinner firmasının H700 işlemcisini kullanıyor) → muOS veya Knulli
  • Miyoo Mini ve Mini Plus → OnionOS (alternatif: MinUI)
  • RG556 gibi Android tabanlı cihazlar → muOS bu cihazlar için seçenek değil; bu yazı RG35XX ve Miyoo sınıfı cihazlara odaklanıyor

muOS: hızlı ve sade

RetroHandheldHQ'ya göre muOS, RG35XX için doğup retro el konsolları dünyasının en cilalı ve en aktif geliştirilen yazılımlarından biri hâline geldi. Held Games'in verdiği rakamlara göre yaklaşık 8 saniyede açılıyor (Knulli'de yaklaşık 15 saniye); arayüzü minimal ve RetroArch'ı (pek çok emülatörü tek çatı altında toplayan program) temel alıyor. Karşılığında Knulli'ye göre daha küçük bir topluluğu ve daha az hazır teması var. İnternetten otomatik güncelleme (OTA) de yok; yeni sürüme geçmek için genellikle indirip kartı yeniden yazmanız gerekiyor.

Knulli: görsel ve özellik zengini

Knulli, Batocera adlı (retro oyunlara odaklı bir sistem) projeden türetilmiş. Arayüzü EmulationStation, yani oyunları kutu kapağı görselleriyle listeleyen bir menü; RetroAchievements (oyunlarda başarım rozeti kazandıran sistem) desteği ve Wi-Fi üzerinden cihazdan güncelleme sunuyor. Hızdan çok görsel zenginlik ve özellik isteyenlere uygun; sade ve hızlı bir şey arayanlara ise kalabalık gelebilir. Knulli yalnızca Anbernic ile sınırlı değil: Mayıs 2026 sürümüyle Miyoo Flip, Powkiddy X55 ve Retroid Pocket 5 gibi cihazların desteği de eklendi.

OnionOS: Miyoo için standart

OnionOS yalnızca Miyoo Mini ailesi için yazılmış. Held Games, Miyoo Mini Plus sahiplerine yapılandırma derdi olmayan en sade ve cilalı deneyim diye öneriyor (Miyoo Mini Plus incelememizde de değindik). RetroHandheldHQ'nun Mart 2026 tarihli karşılaştırmasına göre şu an "bakım modunda": yani yeni özellik eklemekten çok mevcut yapının korunduğu bir aşamada. Bu, onun Miyoo Mini için hâlâ standart seçim sayılmasını değiştirmiyor.

GarlicOS ve MinUI

GarlicOS bir dönem RG35XX'in gözdesiydi; RetroHandheldHQ'ya göre bugün muOS ve Knulli onu her yönden geçmiş durumda, ama hâlâ çalışıyor. MinUI ise Miyoo Mini için OnionOS'un yanında anılan alternatif. Rehber okurken yayın tarihine dikkat edin: bu alanda tavsiyeler hızla eskiyor.

Hangisini seçmelisiniz?

Miyoo Mini Plus'ınız varsa karar net: OnionOS. RG35XX ailesinde iki yol var: hız, sadelik ve düşük kaynak tüketimi istiyorsanız muOS; kutu kapaklı görsel bir kütüphane, başarım rozetleri ve cihazdan güncelleme istiyorsanız Knulli. Held Games, ikisini de denemeyi öneriyor: biri bir hafta kullanın, sonra diğerine geçin. İkisi de ayrı microSD kartlarda yaşadığı için geçiş, kartı değiştirmek kadar kolay.

Kurulum nasıl yapılıyor?

Mantık benzer: cihazınıza özel sürümü projenin kendi sayfasından indiriyor, Rufus veya Raspberry Pi Imager gibi bir araçla microSD karta yazıyor (bu işleme "flash etmek" deniyor), kartı cihaza takıp açıyorsunuz. muOS ve Knulli'de çoğu cihazda iki kart yuvası kullanılıyor: sistem bir kartta, oyunlar diğerinde; bir rehbere göre Knulli ekibi de iki kart öneriyor. Böylece orijinal yazılıma dokunmadan, ayrı bir kartla deneme yapabiliyorsunuz. Adım adım rehberleri projelerin kendi sitelerinde ve Held Games gibi sitelerde bulabilirsiniz; sürümler ve dosya adları sık değiştiği için burada ayrıntıya girmiyoruz.

Türkiye'de nasıl temin edilir?

Özel yazılımların kendisi ücretsiz ve internetten indiriliyor; satın alma, kargo ya da gümrük süreci yok. İhtiyacınız olan iki şey var: uyumlu bir cihaz ve bir microSD kart. Cihaz için resmi bir Türkiye satış noktasına rastlamadık, yurt dışından sipariş gerekiyor; fiyat, vergi ve getirme yollarını karşılaştırma yazımızda anlattık. microSD kart ise sıradan bir elektronik ürün; Knulli için sistem kartında 32 veya 64 GB'ın yeterli olduğu belirtiliyor, oyun kartının boyutu kütüphanenize bağlı.

Dil konusunda: muOS'un dil desteğini topluluk çevirileriyle (Weblate platformu üzerinden) genişlettiği aktarılıyor, ancak Türkçenin bunların arasında olup olmadığını teyit edemedim; Knulli için de net bir bilgi bulamadım. Kurulumdan sonra ayarlar menüsündeki dil seçeneğine bakmanız gerekecek.

Sonuç

Özel yazılım, retro el konsolunuza para harcamadan yeni bir yüz veriyor, ama doğru seçim için önce cihazınızın modelini bilmeniz gerekiyor: Miyoo'da OnionOS, RG35XX ailesinde muOS ile Knulli arasında tercih. Sizde hangisi kurulu, kurulum nasıl geçti, yorumlarda paylaşın.


Kaynaklar: Held Games — muOS, Knulli, OnionOS karşılaştırması · Held Games — muOS kurulum rehberi · RetroHandheldHQ — özel yazılımlar karşılaştırması · EveZone — Knulli kurulumu ve cihaz desteği · EveZone — çipe göre yazılım seçimi · Linux Magazine — OnionOS ve Miyoo Mini Plus · Knulli resmi sitesi · Knulli Mayıs 2026 sürüm notları · RetroHandhelds.gg — muOS dil desteği
 
Geri
Üst